Hoe werkt een cd-speler?

Hoe werkt een cd-speler?

Muziek in miljarden putjes

Een cd lijkt een eenvoudig zilveren schijfje, maar er zit een indrukwekkende techniek achter. De muziek staat erop als een lange spiraal van microscopisch kleine putjes. Een laser leest die putjes af, de cd-speler zet ze om in getallen, en een DAC maakt daar weer muziek van.

Op deze pagina lees je stap voor stap hoe een cd-speler werkt, en waarom de ene cd-speler beter klinkt dan de andere, ook al staat op elke cd exact dezelfde informatie.

De cd in cijfers

Kenmerk De cd in cijfers
Diameter 12 cm
Resolutie 16 bit
Samplefrequentie 44,1 kHz (44.100 metingen per seconde)
Kanalen 2 (stereo)
Speelduur Ongeveer 74 tot 80 minuten
Laser Infrarood, golflengte 780 nm
Spoor Spiraal van binnen naar buiten
Toerental Van ongeveer 500 toeren per minuut aan de binnenkant tot ongeveer 200 aan de buitenkant

Van putjes naar enen en nullen

Op een cd staat de muziek als een spiraal van putjes (pits) en vlakke stukken (lands). Een infraroodlaser schijnt op het spoor. Op een vlak stuk weerkaatst het licht goed, aan de rand van een putje verandert de weerkaatsing. Een lichtgevoelige cel vangt die veranderingen op en zet ze om in enen en nullen.

  • Volgen en scherpstellen: een servosysteem houdt de laser voortdurend exact op het spoor en in focus, ook als de schijf niet perfect vlak is.
  • Constante snelheid langs het spoor: de schijf draait sneller als de laser binnenin leest en trager naar de buitenrand toe, zodat de gegevens altijd even snel voorbijkomen.
  • Foutcorrectie: de gegevens zijn slim verspreid en voorzien van extra controlecodes. Een kras of stofje wordt zo meestal volledig hersteld.

Wat doet dat met het geluid? Een stevig, nauwkeurig loopwerk moet minder corrigeren. Het leest de gegevens rustiger uit, met minder trillingen en storingen in de buurt van de gevoelige elektronica.

Van getallen naar muziek: de DAC

De enen en nullen zijn nog geen muziek. Een DAC (digitaal-analoogomzetter) zet ze om in een elektrisch signaal dat golft zoals de oorspronkelijke muziek. Daarna gaat het signaal door een analoge uitgangstrap naar je versterker.

  • Digitaal filter: verwijdert ongewenste hoge frequenties die bij de omzetting ontstaan.
  • Klok: bepaalt het ritme waarmee de DAC 44.100 keer per seconde een waarde omzet. Kleine afwijkingen in dat ritme heten jitter.
  • Voeding en uitgangstrap: leveren een schone stroom en brengen het signaal op het juiste niveau.

Wat doet dat met het geluid?

  • Nauwkeurige klok: minder jitter geeft een stabieler stereobeeld en een natuurlijker, rustiger hoog.
  • Goede DAC en filter: fijnere details en een vloeiendere klank, zonder het harde randje dat goedkope spelers soms hebben.
  • Sterke voeding en uitgangstrap: een strakker laag en meer dynamiek.

Waarom klinkt de ene cd-speler beter dan de andere?

Op elke cd staat exact dezelfde digitale informatie. Toch hoor je duidelijke verschillen tussen cd-spelers. Dat komt door alles wat er rond die informatie gebeurt: hoe rustig het loopwerk leest, hoe nauwkeurig de klok tikt, hoe goed de DAC omzet en hoe schoon de voeding en de uitgangstrap zijn.

Bij ons vind je cd-spelers van een eenvoudige instapper tot een audiofiele speler, zoals de compacte Pro-Ject CD Box S3 en de Marantz CD 60.

Kies een cd-speler als:

  • je een cd-collectie hebt en die met plezier blijft beluisteren
  • je graag een fysiek album in handen hebt, zonder abonnement of netwerk

Twijfel je nog of je cd, streaming of beide wilt? Kom gerust langs bij Eglantier Hifi voor advies op maat.

Veelgestelde vragen

Waarom springt een cd soms?
Meestal door vuil of diepe krassen die de foutcorrectie niet meer kan herstellen. Maak de cd voorzichtig schoon met een zachte doek, van het midden naar buiten.

Wat is een SACD?
Een Super Audio CD gebruikt een ander formaat (DSD) met een hogere resolutie. Je hebt er een speler voor nodig die SACD ondersteunt.

Speelt een cd-speler ook gebrande cd’s af?
De meeste cd-spelers spelen zelfgebrande audio-cd’s af. Kijk voor de zekerheid in de specificaties van de speler.

Klinkt een cd beter dan streaming?
Een cd heeft dezelfde kwaliteit als een stream in cd-kwaliteit. Het verschil zit vooral in de kwaliteit van het toestel dat afspeelt.

Lees ook: Cd, vinyl en blu-ray of streaming: wat is het verschil?