Homecinema-formaten uitgelegd: Dolby Atmos, DTS:X en meer

Van Dolby Digital tot Dolby Atmos

Wat staat er op je AV-receiver?

Dolby Digital, DTS-HD Master Audio, Dolby Atmos, DTS:X: wie een AV-receiver kiest of een Blu-ray kijkt, krijgt heel wat logo’s en afkortingen te zien. Elk formaat is een manier om het geluid van een film op te slaan en naar je luidsprekers te sturen.

Op deze pagina lees je wat de verschillende formaten betekenen, wat het verschil is tussen gecomprimeerd en verliesvrij, en wat Dolby Atmos en DTS:X zo bijzonder maakt.

De formaten in één oogopslag

FormaatTypeKanalenVerliesvrij?Waar vind je het?
Dolby DigitalKanaalgebaseerdtot 5.1NeeDvd, tv-uitzendingen, streaming
Dolby Digital PlusKanaalgebaseerd, kan Atmos dragentot 7.1 en meerNeeStreaming (Netflix, Disney+ ...)
Dolby TrueHDKanaalgebaseerd, kan Atmos dragentot 7.1JaBlu-ray en 4K Blu-ray
Dolby AtmosObjectgebaseerd, met hoogteTot 7.1.4 en meer thuisVia TrueHD ja, via streaming neeBlu-ray, streaming, games
DTSKanaalgebaseerdtot 5.1NeeDvd, Blu-ray
DTS-HD Master AudioKanaalgebaseerdtot 7.1JaBlu-ray
DTS:XObjectgebaseerd, met hoogteTot 7.1.4 en meer thuisJaVooral Blu-ray
Auro-3DKanaalgebaseerd, met hoogtelaagBijvoorbeeld 9.1 of 13.1JaBepaalde Blu-rays
PCM meerkanaalsOngecomprimeerdtot 7.1JaBlu-ray, gameconsoles

Gecomprimeerd of verliesvrij?

Gecomprimeerde formaten zoals Dolby Digital, Dolby Digital Plus en DTS laten informatie weg die volgens de makers het minst hoorbaar is. Zo past het geluid in een kleinere datastroom, ideaal voor dvd, tv en streaming.

Verliesvrije formaten zoals Dolby TrueHD, DTS-HD Master Audio en PCM bewaren het geluid exact zoals het in de studio gemixt is. Die vind je vooral op Blu-ray en 4K Blu-ray.

Wat doet dat met het geluid? Verliesvrij geluid heeft meer dynamiek, een dieper en strakker laag en meer detail in de effecten en de muziek. Het verschil hoor je het best op een goede installatie en bij luide, drukke scènes.

Dolby Atmos en DTS:X: geluid als object

Klassieke formaten zijn kanaalgebaseerd: elk geluid wordt vast toegewezen aan een luidspreker, zoals links voor of rechts achter. Dolby Atmos en DTS:X werken met objecten. Een helikopter is een object met een positie in de ruimte, ook boven je hoofd. Je AV-receiver berekent zelf welke luidsprekers dat object moeten weergeven, afhankelijk van hoeveel luidsprekers je hebt en waar ze staan.

Daarom heb je voor Atmos en DTS:X hoogteluidsprekers nodig: in het plafond, aan de muur boven je luidsprekers, of als Atmos-module die het geluid via het plafond naar je toe kaatst.

Wat doet dat met het geluid?

  • Een koepel van geluid: regen valt echt van boven, een vliegtuig vliegt over je heen.
  • Vloeiende bewegingen: geluiden bewegen naadloos door de ruimte, zonder gaten tussen de luidsprekers.
  • Meer ruimte: ook muziek en sfeergeluiden klinken groter en natuurlijker.

Schema: Dolby Atmos-opstelling 5.1.2 en 7.1.4 met hoogteluidsprekers

Hoogteluidsprekers: in het plafond of erop?

  • Inbouwluidsprekers in het plafond: de beste oplossing. Het geluid komt echt van boven en de luidsprekers vallen nauwelijks op. Lees Inbouwluidsprekers uitgelegd.
  • Opbouwluidsprekers hoog aan de muur of het plafond: een goed alternatief als inbouwen niet kan.
  • Atmos-modules: kleine luidsprekers bovenop je voorste en achterste luidsprekers die schuin naar het plafond stralen. Het geluid kaatst via het plafond naar je toe. Dat werkt het best bij een vlak, niet te hoog plafond.

Tip: heb je nog geen hoogteluidsprekers, dan kan je AV-receiver met een upmixer zoals Dolby Surround of DTS Neural:X ook gewone stereo- en 5.1-geluid over al je luidsprekers verdelen.

Welke opstelling kies je?

  • 5.1: de basis voor films. Duidelijke dialogen en geluid van rondom.
  • 5.1.2: de instap in Dolby Atmos en DTS:X, met twee hoogteluidsprekers boven je luisterplek.
  • 7.1.4: de referentie-opstelling. Vier hoogteluidsprekers en twee extra achterluidsprekers zorgen voor een volledige geluidskoepel.

Belangrijk: kies een AV-receiver met genoeg kanalen voor de opstelling die je wilt, nu of later. Bij de Marantz Cinema-reeks vind je modellen voor elke opstelling. Lees ook Marantz Cinema 30 vs Cinema 40.

Wil je een volledige thuisbioscoop op maat, met de juiste akoestiek en plaatsing? Wij ontwerpen en installeren hem graag voor je.

Veelgestelde vragen

Krijg ik Dolby Atmos via Netflix of Disney+?
Ja, bij veel films en series, via Dolby Digital Plus. Dat is gecomprimeerd. Voor verliesvrij Atmos heb je een (4K) Blu-ray nodig met Dolby TrueHD.

Heeft mijn tv eARC nodig?
Voor verliesvrije formaten zoals Dolby TrueHD en DTS-HD Master Audio via je tv wel. Sluit je een Blu-rayspeler rechtstreeks aan op je AV-receiver, dan is dat niet nodig. Lees ook Je tv beter laten klinken.

Wat betekenen de cijfers 7.1.4?
7 luidsprekers op oorhoogte, 1 subwoofer en 4 hoogteluidsprekers.

Klinkt Dolby Atmos beter dan DTS:X?
Allebei zijn uitstekend. Welk formaat je hoort, hangt af van de film. Een goede AV-receiver speelt ze allebei af.

Werkt Atmos ook met een soundbar?
Er bestaan soundbars met Atmos, die het geluid via het plafond kaatsen. Echte hoogteluidsprekers geven een veel overtuigender effect.

Lees ook: Stereo of surround, Je tv beter laten klinken en Inbouwluidsprekers uitgelegd